28.2 C
Bangkok

สาระน่ารู้เกี่ยวกับ วิตามิน

Published:

วิตามิน คือสารอาหารที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและสุขภาพของร่างกาย ซึ่งมีหลายประเภทและมีบทบาทต่าง ๆ ในการสนับสนุนการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น ระบบภูมิคุ้มกัน ระบบประสาท ระบบหัวใจและหลอดเลือด ฯลฯ วิตามินสามารถได้มาจากอาหารที่เราบริโภคและบางครั้งอาจจำเป็นต้องได้รับผ่านการเสริมเพื่อให้ได้ปริมาณที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตและการทำงานของร่างกายได้ดีที่สุด การขาดสารอาหารหรือวิตามินสามารถทำให้เกิดอาการของโรคหรือสภาวะที่ไม่พึงประสงค์ได้ ดังนั้นการบริโภคอาหารที่มีสารอาหารที่พอเพียงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการรักษาสุขภาพให้แข็งแรงและดีงามตลอดเวลา

ประเภทของ วิตามิน

แบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้

  1. วิตามินที่ละลายในไขมันประกอบด้วย A, D, E และ K

1.1 วิตามินเอ

แหล่งของวิตามินเอ

  • เรตินอล: พบในเนื้อสัตว์ เช่น ตับ ไข่แดง นม เนย ชีส
  • แคโรทีนอยด์: พบในผักและผลไม้ที่มีสีเหลือง ส้ม แดง เขียวเข้ม เช่น แครอท ฟักทอง ผักโขม มะเขือเทศ

การขาดวิตามินเอ

  • ตาบอดตอนกลางคืน: อาการแรกเริ่มของการขาดวิตามินเอ คือ ตาบอดตอนกลางคืน มองเห็นไม่ชัดในที่แสงน้อย
  • ตาแห้ง: เยื่อบุตาตาและกระจกตาแห้ง
  • ผิวหนังแห้ง: ผิวหนังแห้ง แตก ลอก
  • ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ติดเชื้อได้ง่าย

 

1.2 วิตามินดี

แหล่งของวิตามินดี

  • แสงแดด: ร่างกายสามารถสังเคราะห์วิตามินดีได้เองเมื่อผิวหนังสัมผัสแสงแดดอ่อน ๆ ยามเช้าและเย็น
  • อาหาร: พบในอาหารทะเล เช่น ปลาแซลมอน ปลาทูน่า ไข่แดง นม เนย ชีส

การขาดวิตามินดี

  • กระดูกพรุน: การขาดวิตามินดีเป็นเวลานาน ส่งผลให้กระดูกพรุน กระดูกหักง่าย
  • โรคกระดูกบาง: กระดูกบาง อ่อนแอ
  • ภาวะกระดูกแคลเซียมต่ำ:
  • ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ติดเชื้อได้ง่าย
  • อาการทางระบบประสาท: เช่น ชาตามแขน ขา อ่อนเพลีย

1.3 วิตามินอี

แหล่งของวิตามินอี

  • น้ำมันพืช: พบมากในน้ำมันมะกอก น้ำมันเมล็ดองุ่น น้ำมันทานตะวัน
  • ถั่วและเมล็ดพืช: พบมากในอัลมอนด์ วอลนัท เมล็ดทานตะวัน เมล็ดฟักทอง
  • ผักใบเขียว: พบมากในผักโขม คะน้า บรอกโคลี
  • ธัญพืช: พบมากในข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต

การขาดวิตามินอี

  • เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก: การขาดวิตามินอีเป็นเวลานาน ส่งผลให้เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก
  • ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ: ติดเชื้อได้ง่าย
  • ปัญหาทางระบบประสาท: เช่น ชาตามแขน ขา อ่อนเพลีย
  • ปัญหาทางสายตา: เช่น ตาแห้ง ต้อกระจก

1.4 วิตามินเค

แหล่งของวิตามินเค

  • ผักใบเขียว: พบมากในผักโขม คะน้า บรอกโคลี กะหล่ำปลี
  • น้ำมันมะกอก
  • ถั่วเหลือง
  • ตับ
  • ไข่

การขาดวิตามินเค

  • เลือดออกง่าย: การขาดวิตามินเค ส่งผลให้เลือดออกง่าย เลือดหยุดไหลยาก
  • กระดูกเปราะบาง:
  • ภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด:

 

2.วิตามินที่ละลายในน้ำประกอบด้วย วิตามิน B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12 และ C

2.1  B1

แหล่งของวิตามิน B1

  • ข้าวกล้อง
  • ถั่วเหลือง
  • ถั่วลิสง
  • เมล็ดทานตะวัน
  • ข้าวโพด
  • เนื้อหมู
  • ตับ
  • ไข่แดง

การขาดวิตามิน B1

  • โรคเหน็บชา
  • อ่อนเพลีย
  • เบื่ออาหาร
  • น้ำหนักลด
  • หัวใจเต้นเร็ว
  • ชาตามแขน ขา
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง

 

2.2  B2

แหล่งของวิตามิน B2

  • นม
  • ไข่
  • เนื้อสัตว์
  • ปลา
  • ถั่ว
  • เห็ด
  • ผักใบเขียว
  • ข้าวกล้อง

การขาดวิตามิน B2

  • ริมฝีปากแตก
  • มุมปากแตก
  • ลิ้นอักเสบ
  • ตาแฉะ
  • ผิวหนังอักเสบ
  • ภาวะโลหิตจาง

วิตามิน

2.3  B3

แหล่งของวิตามิน B3

  • เนื้อสัตว์
  • ปลา
  • ไข่
  • นม
  • ถั่ว
  • เห็ด
  • ข้าวกล้อง
  • ผักใบเขียว

การขาดวิตามิน B3

  • โรค Pellagra
  • ผิวหนังอักเสบ
  • ท้องร่วง
  • อ่อนเพลีย
  • เบื่ออาหาร
  • ภาวะซึมเศร้า

 

2.4  B5

แหล่งของวิตามิน B5

  • เนื้อสัตว์
  • ปลา
  • ไข่
  • นม
  • ถั่ว
  • เห็ด
  • ผักใบเขียว
  • อะโวคาโด
  • ข้าวกล้อง

การขาดวิตามิน B5

  • อ่อนเพลีย
  • อ่อนเพลีย
  • ชาตามแขน ขา
  • ตะคริว
  • ภาวะภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

 

2.5  B6

แหล่งของวิตามิน B6

  • กล้วย
  • ถั่ว
  • ธัญพืช
  • เนื้อสัตว์
  • ปลา
  • ไข่
  • นม
  • ผักใบเขียว

การขาดวิตามินบี 6

  • อ่อนเพลีย
  • ชาตามแขน ขา
  • ตะคริว
  • ภาวะโลหิตจาง
  • ภาวะซึมเศร้า

 

2.6  B7

แหล่งของวิตามิน B7

  • ไข่
  • อวัยวะภายในสัตว์ เช่น ตับ ไต หัวใจ
  • ปลาแซลมอน
  • ถั่วและเมล็ดพืช
  • เห็ด
  • นมและผลิตภัณฑ์จากนม

การขาดวิตามิน B7

  • ผิวหนังแห้ง แตก และลอก
  • ผมร่วง ผมเปราะบาง
  • เล็บเปราะบาง หักง่าย
  • อ่อนเพลีย
  • ภาวะซึมเศร้า
  • เบื่ออาหาร

 

2.7  B9

แหล่งของวิตามินบี 9

  • ผักใบเขียว เช่น ผักคะน้า ผักโขม บรอกโคลี
  • ถั่วและเมล็ดพืช เช่น ถั่วลันเตา ถั่วเลนทิล เมล็ดทานตะวัน
  • ตับ
  • ไข่
  • ผลไม้รสเปรี้ยว เช่น ส้ม มะนาว องุ่น

การขาดวิตามิน B9

  • ภาวะโลหิตจาง
  • อ่อนเพลีย
  • หายใจลำบาก
  • ชาตามแขน ขา
  • ลิ้นอักเสบ
  • ภาวะซึมเศร้า
  • เบื่ออาหาร

วิตามิน

2.8  B12

แหล่งของวิตามินบี 12:

  • เนื้อสัตว์
  • ปลา
  • ไข่
  • นมและผลิตภัณฑ์จากนม
  • ซีเรียลและธัญพืชที่เสริมวิตามินบี 12

การขาดวิตามินบี 12

  • ปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาท

 

2.9 วิตามินซี

แหล่งของวิตามินซี

  • ผลไม้รสเปรี้ยว:ส้ม มะนาว เกรปฟรุต มะนาว
  • พริกหยวก
  • ลิ้นอักเสบ

การขาดวิตามินซี

  • ปัญหาเกี่ยวกับระบบประสาท
  • ภาวะโลหิตจาง
  • โรคลักปิดลักเปิด (Scurvy) – โรคนี้พบได้น้อยมากในปัจจุบัน เกิดจากการขาดวิตามินซีอย่างรุนแรง
  • เลือดออกตามอวัยวะต่างๆ
  • กระดูกเปราะบาง
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรง

อ่านบทความเพิ่มเติม คลิก

 

Related articles

spot_img

Recent articles

spot_img